Stwardnienie rozsiane – co oznacza ta diagnoza? Czy można z nim normalnie żyć?

Stwardnienie rozsiane to diagnoza, która zwala z nóg. W jednej chwili zmienia się całe codzienne życie. Wbrew pozorom nie oznacza to końca sprawności. Wiele osób ze stwardnieniem rozsianym funkcjonuje względnie normalnie, jednak na stałe musi przyjmować leki i poddawać się regularnym kontrolom. Poznaj tę chorobę na przykładzie Wiktorii, która od lat żyje ze stwardnieniem rozsianym i spełnia swoje marzenia.

Czym jest stwardnienie rozsiane?

Stwardnienie rozsiane to przewlekła choroba autoimmunologiczna ośrodkowego układu nerwowego. W jej przebiegu układ odpornościowy pacjenta uszkadza osłonki mielinowe włókien nerwowych. W efekcie dochodzi do zaburzeń przewodzenia impulsów nerwowych oraz powstawania tzw. ognisk demielinizacji.[1] Zgodnie ze statystykami dotyka najczęściej tzw. młodych dorosłych, czyli osoby w wieku 20-40 lat. W Polsce na początku 2026 roku żyje około 58 tysięcy osób ze zdiagnozowanym stwardnieniem rozsianym, co potwierdza, że to poważny problem i choroba nie ma wymiaru marginalnego. 

Charakterystyczne objawy stwardnienia rozsianego

Objawy stwardnienia rozsianego często nie są jednoznaczne, co utrudnia postawienie prawidłowej diagnozy medycznej. Ich nasilenie i rodzaj zależą przede wszystkim od lokalizacji zmian w układzie nerwowym. Charakterystyczne symptomy, które wymagają pogłębionej analizy i specjalistycznych badań, to:

• drętwienie lub mrowienie kończyn,
• zaburzenia widzenia (np.: podwójne widzenie, zapalenie nerwu wzrokowego),
• problemy z równowagą i koordynacją,
• osłabienie mięśni, niedowłady,
• zawroty głowy, 
• przewlekłe zmęczenie,
• problemy z oddawaniem moczu lub stolca,
• zaburzenia poznawcze (pamięć, koncentracja),
• objawy depresyjne lub emocjonalne,
• zaburzenia mowy i połykania.[2]

Jak widać, objawy te mogą wskazywać na szereg różnych innych dolegliwości, co utrudnia rozpoznanie stwardnienia rozsianego.

Przebieg choroby – możliwe scenariusze

Przy stwardnieniu rozsianym możliwe są różne scenariusze przebiegu choroby. Zgodnie z klasyfikacją medyczną wyróżnia się:

• postać rzutowo-remisyjną (RRMS) - charakterystyczne są okresy rzutów przeplatające się z remisją objawów, 
• postać wtórnie postępującą (SPMS) - po latach postać rzutowa przechodzi w nagłe pogorszenie stanu zdrowia, 
• postać postępująco-rzutową - niezwykle rzadka postać choroby, która charakteryzuje się ciągłą progresją i rzutami, 
• postać pierwotnie postępująca (PPMS) - objawy stale narastają już od momentu postawienia prawidłowej diagnozy.

Programy lekowe hamujące rozwój choroby i umożliwiające normalne życie

W Polsce leczenie stwardnienia rozsianego opiera się na refundowanym programie lekowym B.29 – „Leczenie chorych na stwardnienie rozsiane”. W jego ramach NFZ finansuje leki modyfikujące przebieg choroby, które hamują rozwój choroby i umożliwiają pacjentom normalne życie przez wiele lat. Stosowanie się do zaleceń lekarza w tym zakresie korzystnie wpływa na przebieg choroby oraz daje dobre rokowania. W praktyce przez dekady można prowadzić normalne, aktywne życie. Jednocześnie zmniejsza to niepełnosprawność danej osoby i znacząco poprawia jakość jej życia. Oczywiście przebieg choroby i rokowania zależą od indywidualnych predyspozycji organizmu i ciężkości objawów. Leki przyjmuje się długotrwale, a leczenie farmakologiczne powinno być wspomagane przez rehabilitację ruchową oraz wsparcie psychologiczne.[3] 

Wiktoria po diagnozie skończyła trzy kierunki studiów i cieszy się życiem

Choć stwardnienie rozsiane pozostaje nieuleczalną chorobą, to jednak w ostatnich latach jesteśmy świadkami znacznego postępu medycyny. Dzięki temu schorzenie to można jeszcze lepiej kontrolować, co ułatwia pacjentom codzienne funkcjonowanie. Świetnym tego przykładem jest Wiktoria z kanału @wikazsm, która dzieli się swoją historią za pomocą mediów społecznościowych. Po usłyszeniu diagnozy początkowo się załamała, jednak zaczęła walczyć. Została mamą i ukończyła aż trzy kierunki studiów, pracując w każdym z tych zawodów. Dalej stara się korzystać z życia. Zaznacza jednak, że nie brakuje gorszych dni, a u każdego pacjenta choroba przebiega inaczej. Jednocześnie z bólem i cierpieniem nie musimy zostać sami. Warto otworzyć się na pomoc innych ludzi, korzystając z fundacji czy zbiórek internetowych i za ich pośrednictwem zbierać środki na leczenie.

Poznaj SzczytnyCel

Dla wielu osób borykających się ze stwardnieniem rozsianym główną przeszkodą są finanse. Skorzystanie z dedykowanych programów lekowych oraz regularne wizyty u specjalistów to ogromne wydatki. Trudno pokryć je we własnym zakresie. Na szczęście można skorzystać z pomocy ludzi dobrej woli, informując ich o swojej chorobie poprzez fundację czy zbiórki internetowe takie jak SzczytnyCel. Zachęca do tego Wiktoria z kanału @wikazsm. Wystarczy skontaktować się z naszym opiekunem. Ten pozna Twoją historię, pomoże Ci w otwarciu zbiórki i jej promocji wśród darczyńców. Być może to szansa dla Ciebie na godne życie ze stwardnieniem rozsianym lub inną poważną chorobą. Nie poddawaj się.

[1]  Selmaj K., Stwardnienie rozsiane - kryteria diagnostyczne i naturalny przebieg choroby, W: Polski Przegląd Neurologiczny tom 1, nr 3/2005, s. 99-105. 

[2] Wczesne objawy stwardnienia rozsianego, https://neurologia-praktyczna.pl/a2308/Wczesne-objawy-stwardnienia-rozsianego.html/ (dostęp 18.02.2026)

[3] Stwardnienie rozsiane to nie wyrok, https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/stwardnienie-rozsiane-nie-wyrok (dostęp 18.02.2026)